लालबहादुर विश्वकर्माको सातौँ पेसी पनि सर्यो ; परिवारको विचल्ली

‘ कमल विश्वकर्मा अहिलेसम फरार छन् भने अन्य सबै कारागारमा छन्।

सविन घिमिरे |  सुनसरीको तरहरास्थित सिंहदेवी ज्वेलर्सका कामदार लालबहादुर विश्वकर्माको पुनरावेदनको मंगलबारको सातौ पेसी पनि सरेको छ । यो पटक पनि गोलाप्रथा गर्दा झझी झिकाउने न्यायधिसकै बेन्चमा परेको कारण हेर्न नमिल्नेमा गएको हो । यस अघि पनि पटक पटक उनको मुद्धाको पेसी विभिन्न कारणले सरेको थियो ।

जिल्ला अदालत सुनसरीको फैसला विरुद्ध लाल बहादुर विकले गत साउन २० गते उच्च अदालतमा निवेदन दिएका हुन् । उनको पहिलो पेसी पुस ३ गते राखिएको थियो । त्यो दिनको पेसी सरेपछि पुष २६ मा भएको‌ सुनुवाइमा लाल बहादुर विश्वकर्मासहितका प्रतिवादीलाई उच्च अदालत विराटनगरले ‘नियमअनुसार मुद्दा पेस गर्न’ आदेश दिएको थियो ।  उच्च अदालतको आदेशमा ‘सुनसरी जिल्ला अदालतबाट भएको फैसला कानुनको रोहमा फरक पर्न सक्ने देखिँदा विपक्षी नेपाल सरकार पक्षलाई जानकारी दिई नियमअनुसार पेस गर्न’ भनिएको थियो । माघ ३ गते र माघ २४ गते गोलाप्रथा गर्दा झझी झिकाउने न्यायधिस नै परेको कारण हेर्न नमिल्ने भएको थियो। फागुन १६ गते सुनुवाई हुने भएपनि प्रतिवादी दिपक गजमेर ( लालबहादुरका मालिक ) पक्षका अधिवक्ताले आफु विरामी भएको कारण देखाई पेसी सारेको कारण सो दिन पनि सुनुवाई हुन सकेन । फागुन ३० गते गोलाप्रथा गर्दा चुनिएका न्यायधिस अनुपस्थित भएको कारण पेसी सर्यो । चैत्र २८ र वैशाख १९ गतेको पेसीमा झझी झिकाउने न्यायधिस परेको कारण सो दिनहरुको पेसी पनि सरेको थियो । अर्को पेसी जेष्ठ ९ गतेका लागि तोकिएको छ।

गोलाप्रथा गर्दा एउटै झझी परेको कारण पेसी सरेको सरै गर्दा आफुहरु आजित भएको लाल वहादुर विक र उनका परिवारले बताएका छन् । झुम्का कारागारमा रहेका आफ्नो श्रीमान् दिनदिने मानसिक रुपमा सिथिल हुदै गएको लाल बहादुरकी श्रीमती दिल कुमारी गहतराजले बताएकी छिन। साधारण ज्याला मजदुरी गरेर परिवार चलाउने मुख्य व्यक्ति निर्दोष भएर पनि ५ महिनादेखि जेलमा बसेको कारण परिवार विचल्ली अवस्थामा पुगेको उनले बताइन ।

उनी भन्छिन्, ‘मुद्दा लगाउने मुख्य जाहेरीवाला लगायतका अन्य सबै जाहेरीवाला र दोषी रहेका मेरा श्रीमानका मालिकाले समेत लालबहादुर दोषी छैन भनेर बकपत्र गरेका छन् । तर उल्टै मेरो श्रीमानलाई ३ करोड १४ लाखको बिगो तोकिएको छ । अहिलेसम्म त्यत्रो पैसाको कल्पनासम्म नगरेको हामीलाई सम्पूर्ण रुपमा अनुसन्धान गरियोस । हाम्रो सम्पत्ति तथा जायज्यथाको छानविन गरियोस । मेरो श्रीमान् दोषी भेटिए गोली हानेर मारे पनि हुन्छ भनेर मेरो श्रीमान स्वयमले पनि पटक पटक भन्दै आएका छन्। न हाम्रो कुनै छानविन भएको छ न त न्याय नै मिलेको छ। ’

लाल बहादुरका वृद्ध बुबा हर्क बहादुर विकले आफुहरुले अदालतलाई सधै सम्मान गरेको र आफ्नो निर्दोष छोरालाई उच्च अदालत विराटनगरले न्याय दिने कुरामा विश्वस्त रहेको बताएका छन् । उनी भन्छन , ” खाको विष लागेको भए मन बुझाउने ठाउँ रहन्थ्यो , तर मेरो छोरालाई गर्दै नगरेको गल्तीमा फसाइएको कारण मन बुझाउन सकेको छुइन । मेरो सास जानुभन्दा अगाडि मेरो निर्दोष छोरालाई छुटाइदिनुस। “

सुनसरीको तरहरास्थित सिंहदेवी ज्वेलर्सका कामदार गोपाल भनिने लालबहादुर विश्वकर्मा झुम्का कारागारमा थुनिएको ५ महिना पुग्न आटेको छ । उनलाई आफ्ना मालिकले गरेको ठगि धन्दामा फसाइएको भनेर चौतर्फी न्याय माग गरिएको छ । उनीमाथि सुनसरी जिल्ला अदालत निर्मला योङ्गयाको इजलासले अवैध रूपमा बैंक तथा वित्तीय संस्था सञ्चालन गरी ठगी गरेको भन्दै ३ करोड १४ लाख ३३ हजार रुपैयाँ बिगो असुली र ठगी मुद्दामा ७० हजार जरिवाना तथा डेढ वर्ष कैदको सजाय तोकेको थियो ।

०७२ सालदेखि सञ्चालनमा आएको सिंहदेवी ज्वेलर्सले बचतकर्ताको ५२ लाख ६६ हजार रुपैयाँ ठगी गरेको भन्दै २०७५ असार २० मा बचतकर्ता सुकमित गुरुङसहित ९ जनाले उजुरी हालेका थिए । भोलिपल्ट अर्थात असार २१ गते जिल्ला अदालत सुनसरीमा ज्वेलर्सविरुद्ध २ सय ७५ जनाबाट १० हजारदेखि १० लाख रुपैयाँसम्म रकम लिएर ठगी गरेको मुद्दा परेको थियो । सो मुद्धामा ज्वेलर्समा कालिगडका रूपमा काम गरिरहेका लालबहादुर विकलाई पनि विपक्षी बनाइएको थियो । उक्त मुद्दामा नै २०७८ पुस १९ गते आएको फैसलामा १८ करोड ८४ लाख ६६ हजार रुपैयाँ बिगो कायम हुँदा लाल बहादुरलाई ३ करोड १४ लाख ३३ हजार रुपैयाँ बिगो, ७० हजार जरिमाना र १८ महिना जेल सजाय सुनाइएको थियो । उक्त मुद्दामा ज्वेलर्सका सञ्चालक तथा मुख्य प्रतिवादी दीपक गजमेर छन् भने अन्य प्रतिवादीमा दीपकका दिदि सीता विश्वकर्मा, बुबा कृष्णबहादुर विश्वकर्मा, भाइ कमल विश्वकर्मा र उनका कामदार लालबहादुर विक छन् । कमल विश्वकर्मा अहिलेसम फरार छन् भने अन्य सबै कारागारमा छन्।

त्यसो त ‘प्रतिवादी गोपाल भन्ने लालबहादुर विश्वकर्मा ज्वेलर्सका कामदार हुन् र उनीबाट आफुहरु नठगिएको’ भनी मुख्य जाहेरवाला सुकमित गुरुङ सहित ७२ जना जाहेरवालाहरुले  समेत बकपत्र गरेका छन् ।

लाल बहादुरका मालिक दिपक गजमेर , कृष्ण बहादुर विश्वकर्मा ( दीपकका बुबा ) र सीता गजमेर ( दीपकका दिदि ) ले लाल बहादुर विक पसलको कालिगढमात्र रहेको र उनको यसमा कुनै संग्लाग्नता नरहेको भनी वकपत्र गरेका छन्।
प्रतिवादी कृष्णबहादुर विश्वकर्मा गजमेरले अदालतमा सहप्रतिवादी लालबहादुर विश्वकर्मा आफुहरुको सुन पसलका कालिगड रहेको र छोराहरू पसलमा नहुँदा आफुलाई दस्तखत गर्न नआएकोले कालीगढ लालबहादुर विश्वकर्माले सिंहदेवी ज्वेलर्स इन्डस्ट्रिज प्रा.लि. लेखिएको पासबुकमा कन्चन चौधरीबाट जम्मा गरेको नगद रु. ५,००,०००।– (पाँच लाख) र अम्बिका अन्जना राईको जम्मा गरेको नगद रु. १०,७२,०००।– (दशलाख बहत्तर हजार) लगायतका पासबुकमा दस्तखत गर्न नलाई सो रकम म आफूले बुझिलिएको भनी वकपत्र गरेका छन्।

लाल बहादुरले आफ्नो मालिक कृष्ण वहादुर विश्वकर्माले सहि गर्नु भनेको कारण सहि मात्र गरेको तर पैसा बुझी लिएको छैन र आफुले जाहेरिवालाहरुलाई ठगि गरेको छैन भनेर बयान दिएका छन् । अन्य कारोवारमा आफ्नो संग्लाग्नता नरहेको भन्दै उनले वकपत्रमा आफु उपरको जाहेरी र अभियोग दावी झुट्टा रहेको बताएका छन्।

लाल बहादुरले दस्तखत गरेका पैसा संकलनकर्ता कन्चन चौधरी र अम्बिका अञ्जना राईले समेत लाल बहादुर विक कामदार हुन् र उनीसंग कुनु कारोवार भएको छैन भनेर वकपत्र गरेका छन्।

अन्य संग्लाग्नताबारे अहिलेसम्म कुनै प्रमाण भेटिएको छैन ।

सिंहदेवी ज्वेलर्समा पैसा राख्ने तथा जाहेरवालाहरुले जिल्ला अदालत सुनसरीले गरेको फैसलामा लालबहादुरलाई सजाय भएको न्यायोचित नरहेको बताउदै आएका छन्। लाल बहादुरलाई अन्याय भएको भन्दै उनलाई न्याय दिनुपर्ने मागसहित सामाजिक सन्जालमा ” जस्टिस फर लाल बहादुर” अभियान ब्यापक चलेको थियो। उनको समर्थनमा इटहरी र काठमाडौंमा प्रदर्शन समेत भएको थियो। इटहरीका मेयर हेमकर्ण पौडेल , मानव अधिकारकर्मी तथा विभिन्न अभियान्ता समेत लाल बहादुर बिकको घरमा गई पारिवारलाई भेटघाट गरेका थिए। सबैले लाल बहादुरको न्यायको लागि पहल गर्ने आश्वासन दिएका थिए ‌ ।

उता लाल बहादुरको पक्षमा वकालत गरिरहेका अधिवक्ता निराजन ओझाले जिल्ला अदालत सुनसरीका न्यायाधिश निर्मला योङयाको फैसलामा ठुलो गल्ति भएको र लाल बहादुरलाई उच्च अदालत विराटनगरले न्याय दिलाउने कुरामा विश्वस्त रहेको बताउदै आएका छन्। अदालतको आफ्नै प्रक्रिया भएको कारण मुद्धाको प्राथमिकता , एउटै बेञ्च पर्नेजस्ता विविध कारणले पेसी सर्नु स्वाभाविक भएको उनले बताएका छन् ।आफुहरुको वहस हुने पालो चाडै आउने र सो बहस पश्चाता लाल बहादुर थुनामुक्त हुने कुरामा आफु विश्वस्त रहेको अधिवक्ता ओझाले विभिन्न संचार माध्यमा पनि बताउदै आएका छन् । यो पटक देखि लाल बहादुरको पक्षमा वरिष्ठ अधिवक्ता मानबहादुर रुम्दालीले पनि वहस गर्नेछन ।